Үйл явдал
COP17: “Газраас үүдэн нүүх нь” сэдэвт салбар хэлэлцүүлэг зохион байгууллаа
Монголын улаан загалмай нийгэмлэгээс Олон улсын шилжилт хөдөлгөөний байгууллагын Монгол дахь салбартай хамтран НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурлын хүрээнд “Газраас үүдэн нүүх нь: Уур амьсгалын өөрчлөлтөөс үүдэлтэй шилжилт хөдөлгөөн, цөлжилт, газрын доройтол, ган гачиг ба орон нутгийн шийдлүүд” сэдэвт салбар хэлэлцүүлгийг өнөөдөр зохион байгууллаа.
Хэлэлцүүлгийн нээлтийн ажиллагаанд Монгол Улс дахь НҮБ-ын Суурин зохицуулагч Яап Ван Хиердэн, Монголын улаан загалмай нийгэмлэгийн Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Н.Болормаа, Олон улсын шилжилт хөдөлгөөний байгууллагын Уур амьсгалын асуудал эрхэлсэн газрын захирал Раниа Шаршир, Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яамны хэлстийн дарга М.Цогтбаатар нар оролцож, арга хэмжээний зорилго, ач холбогдлын талаар байр сууриа илэрхийллээ.
"Эх байгалиа сэргээе, итгэл найдвараа бадраая” уриан дор зохион байгуулагдаж буй UNCCD COP17-ын зорилттой уялдуулан энэхүү салбар хэлэлцүүлгээр газрын доройтол, цөлжилт, ган гачиг болон уур амьсгалын өөрчлөлтөөс үүдэн хүн амын амьжиргаа, өрхийн орлого, гэр бүлийн сайн сайхан байдал, нийгмийн хамгаалал болон шилжилт хөдөлгөөнд үзүүлж буй нөлөөллийг онцлон авч хэлэлцлээ.
Монгол Улсад уур амьсгалын өөрчлөлт, цөлжилт, бэлчээрийн доройтол, ган гачиг зэрэг байгаль орчны хүчин зүйлс нь малчин өрхийн амьжиргаа, орлого, хөдөлмөр эрхлэлтэд нөлөөлж, улмаар хүн амын шилжилт хөдөлгөөний шалтгаан, хэв шинжид өөрчлөлт авчирч байна.
Иймд байгаль орчны доройтол, уур амьсгалын өөрчлөлтөөс үүдэлтэй эрсдэлийг бууруулахын зэрэгцээ иргэд, өрх, орон нутгийн сөрөн тэсвэрлэх чадавхийг бэхжүүлэх нь чухал ач холбогдолтой юм.
Хэлэлцүүлгийн үеэр төрийн болон олон улсын байгууллага, хүмүүнлэгийн салбар, иргэний нийгэм, орон нутгийн төлөөлөл оролцож, тогтвортой амьжиргааг дэмжих, уур амьсгалын өөрчлөлтөд дасан зохицох, шилжилт хөдөлгөөний эрсдэлийг бууруулах, орон нутгийн түвшинд хэрэгжих шийдлийг тодорхойлох чиглэлээр санал, туршлагаа солилцсон юм.
Мөн уур амьсгалын өөрчлөлт, газрын доройтол, цөлжилт, ган гачгийн нөлөөллийг зөвхөн байгаль орчны асуудал бус, хүний амьжиргаа, нийгмийн хамгаалал, шилжилт хөдөлгөөнтэй харилцан уялдсан асуудал хэмээн авч үзэж, салбар хоорондын хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх шаардлагатайг оролцогчид онцолж байв.
Энэхүү арга хэмжээ нь орон нутгийн онцлогт тулгуурласан, иргэдийн оролцоотой шийдлийг дэмжих, тогтвортой амьжиргаа болон сөрөн тэсвэрлэх чадавхийг нэмэгдүүлэхэд чиглэсэн хамтын ажиллагааны шинэ боломжийг бий болгох ач холбогдолтой боллоо гэж Монголын улаан загалмай нийгэмлэгээс мэдээллээ.
Үйл явдал
Зориулалтын саванд шатахуун олгох, аймгуудын хангамжийг нэмэгдүүлэх, нөөц бүрдүүлэх үүрэг өглөө
Ерөнхий сайдын захирамжаар байгуулагдсан шатахууны хангамж, түгээлтийг нэмэгдүүлэх үүрэг бүхий шуурхай штабын ээлжит хуралдаан боллоо.
Хурлыг Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Г.Дамдинням удирдан зохион байгуулж, аж ахуйн нэгжүүдэд дараах үүрэг, чиглэлүүдийг өглөө.
Хөдөө, орон нутагт ШТС-ууд зориулалтын саванд шатахуун олгохгүй байна гэдэг асуудлыг иргэдийн зүгээс тавьсан.
Тэгвэл шуурхай штабын зүгээс зөвхөн Улаанбаатар хотод АИ92 шатахууныг саванд олгохгүй байх зохицуулалтыг түр хугацаанд хэрэгжүүлж, 8-р сарын 15-нд хязгаарлалтыг зогсоосон байдаг.
Иймээс хөдөө орон нутагт автобензин болон дизель түлшийг зориулалтын саванд хэвийн олгохыг АҮЭБ-ын сайд Г.Дамдинням аж ахуйн нэгжүүдэд сануулж, бүх ШТС-уудад мэдээлэл хүргэж ажиллахыг сануулав.
Өнгөрсөн долоо хоногоос эхлэн орон нутгийн шатахууны хангамжийг нэмэгдүүлэх ажлыг эрчимжүүлж эхэлсэн. Гэсэн ч хөдөө орон нутагт шатахууны хүлээгдэл бүрэн арилаагүй байна. Тэр дундаа Өмнөговь, Архангай, Дорнод, Дорноговь, Төв аймагт шатахууны хүлээгдэл өндөр байгаа учраас тус таван аймагт нэн даруй хангамжийг нэмэгдүүлэх үүргийг аж ахуйн нэгжүүдэд өглөө.
Мөн шуурхай штабын өнөөдрийн хурлаар уул уурхай, хөдөө аж ахуйн салбарын аж ахуйн нэгжүүдийг дизель түлшний гурван сарын нөөц бүрдүүлэхийг анхааруулав.
Өнөөдрийн байдлаар “Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэр” ХХК 7,6 хоног, “Багануур” ХК 12 хоног, “Монголросцветмент” ТӨҮГ 55 хоног, “Шивээ-Овоо” ХК 22 хоног, “Эрдэнэт” ТӨҮГ 16 хоног, “Эрдэнэс Алт Ресурс” ХХК 15 хоног, Хөтөлийн “Цемент Шохой” ХХК 20 хоногийн тус тус нөөцтэй байна.
Харин "Эрдэнэс Тавантолгой" ХК гурван сарын хэрэглээг хангах хатуу гэрээ байгуулах болоод 20000 метр кубын багтаамжтай агуулах барих бэлтгэл ажлуудыг хангаж байна.
Ойрын хугацаанд агуулах, сав түрээслэх, нэмэлт нөөц бүрдүүлж, эргэн мэдээлэх үүрэг өглөө гэж Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн яамнаас мэдээллээ.
Үйл явдал
Үерийн аюулаас сэрэмжлүүлж байна
2026 оны 8 дугаар сарын 28-ны өдрийн байдлаар Хөвсгөлийн уулсаас усжих Үүр /Цагаан-Үүр сум/ голын усны түвшин өмнөх өдрөөс 10 см нэмэгдсэн байна. Өнөөдрийн байдлаар Хархираа /Тариалан сум/ гол үерийн түвшинг 5 см даван үерлэж байна.
Иймд дээрх голууд болон гол мөрний сав дагуу хур борооны эрчимшил хэмжээнээс шалтгаалан богино хугацаанд усны түвшин огцом нэмэгдэх, хуурай сайр гуу жалгаар уруйн үер буух нөхцөл бүрдэх тул аялж, амарч, зугаалж яваа ард иргэдийг үерийн аюулаас сэрэмжтэй байхыг анхааруулж байна.
Үйл явдал
Б.Пүрэвдагва: Улаанбаатар хот усыг дахин боловсруулах, эргүүлэн ашиглах, хурын усыг хуримтлуулах, нөөцлөх төслүүдийг хэрэгжүүлнэ
Цөлжилттэй тэмцэх тухай НҮБ-ын конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурлын "Усны нөөцийн хомсдолоос сэргийлэх нь" сэдэвт салбар хуралдаан боллоо.
Хуралдааныг нээж нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч Б.Пүрэвдагва үг хэллээ.
Тэрбээр “Усны хомсдол бий болсны дараа хэрхэн арга хэмжээ авах вэ гэдгээс илүүтэй, хомсдолоос яаж сэргийлэх вэ гэдэг асуулт бидний бодлогын төвд байх ёстой. Өнөөдөр дэлхийн олон хотод энэ сорилт тулгарч байна. Хүн амын өсөлт, хотжилт, үйлдвэрлэл, эдийн засгийн төвлөрөл усны хэрэгцээг улам нэмэгдүүлж байгаа боловч нөгөө талаас уур амьсгалын өөрчлөлт, ган, хуурайшилт, газрын доройтол, хур тунадасны гормын өөрчлөлт, хөрсний ус шингээх болон хадгалах чадавхын бууралт усны байгалийн эргэлт, нөхөн сэргээлтийг хязгаарлаж байна. Өөрөөр хэлбэл, усны эрэлт өсөж байхад байгалийн нөхөн сэргэлт, хүртээмж буурч байгаа юм.
Ус бол хотын эдийн засаг, хүн амын эрүүл мэнд, амьдралын чанар, хүнсний болон эрчим хүчний аюулгүй байдал, байгаль орчин, улмаар хотын хөгжлийн тогтвортой байдалтай шууд холбоотой суурь нөөц билээ. Улаанбаатар хотын ус хангамжийн үндсэн эх үүсвэр нь Туул голын сав газрын доорх усны нөөцөд түшиглэдэг бөгөөд хүн ам, барилгажилт, үйлдвэрлэл, үйлчилгээний салбарын өсөлтийг дагаад усны эргэлт нэмэгдсээр байна.

Дэлхийн банкны 2026 оны үнэлгээнд Улаанбаатар хотын гүний усны нөөцөд үзүүлж буй дарамт нэмэгдэж, ашиглагдах хэмжээ нь уст давхаргын нөхөн сэлбэгдэх хурднаас хэтрээд байгааг онцолсон байна.
Ийм нөхцөлд шинэ эх үүсвэр хаана байгаад ач холбогдол өгөхөөс илүү байгаа усаа хэрхэн хамгаалах, хэмнэх, дахин ашиглах, нөхөн сэргээх зэрэгт анхаарлаа хандуулах нь зүй. Тиймээс хур тунадас, үерийн усыг зөв менежментээр удирдаж, боломжит нөөц болгон ашиглах шаардлагатай. Бид энэ чиглэлийн бодит алхмуудыг эхлүүлж, Төв цэвэрлэх байгууламжаас цэвэрлэгдээд гарсан усыг дахин цэвэршүүлэх “Хаягдал ус дахин боловсруулах үйлдвэр”-ийг ашиглалтад оруулсан. Үүний үр дүнд эрчим хүчний салбарт жилд 18 сая хүртэлх шоо метр гүний усыг хэмнэх боломж бүрдсэн юм.
Улаанбаатар хотын уур амьсгалын өөрчлөлтөд тэсвэртэй байдлыг нэмэгдүүлэх, усны эргэлтийн системийг сайжруулах зорилго, зорилтуудын биелэлтийг хангах хүрээнд голууд дээр тохируулгатай усан сан барьж, гадаргын усны эх үүсвэрээс унд ахуйн ус хангамжийг хангах, болзошгүй үерийн эрсдэлээс сэргийлэх зэрэг төсөл хөтөлбөрийг нэн яаралтай хэрэгжүүлэх нөхцөл шаардлага жилээс жилд нэмэгдэж байна. Тулгамдсан энэхүү асуудлыг аливаа хот дангаараа шийдэх боломжгүй. Тиймээс хот, бүс орон нутгийн захиргаа, эрдэм шинжилгээний байгууллага, хувийн хэвшлүүдийн хамтын ажиллагаа чухал” гэлээ.




-
Дэлхий нийтээр..2022/08/15
Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ гэр хорооллыг хөгжүүлэх концепцийг дахин төлөвлөх үүр...
-
Чөлөөт бүс2023/09/15
Байгалийн аюулт үзэгдлээс учирсан хохирлын хэмжээ нэг тэрбум ам.долларт хүрчээ
-
Дэлхий нийтээр..2021/07/29
“Замын-Үүд” чөлөөт бүсийг нээж, байнгын ажиллагаанд оруулна
-
Хэн юу хэлэв...2025/11/18
У.Баатар: “Сэлбэ 20 минутын хот” төслийн гол хөдөлгөгч хүч нь нийтийн эрх аш...
