Хэн юу хэлэв...
Хироко Хирахора: Монгол Улсын батальон НҮБ-ын чухал хэсэг гэдгээ дахин харууллаа
БНӨСУ-д НҮБ-ын UNMISS ажиллагаанд үүрэг гүйцэтгэж буй Монгол Улсын Зэвсэгт хүчний мотобуудлагын батальоны VIII ээлжийн цэнхэр дуулгатнууд иргэн цэргийн харилцааг бэхжүүлэх хүмүүнлэгийн ажлаа хийсэн. Тэд Бентью хотын төвд орших доктор Жон Грангийн нэрэмжит “Спорт цогцолбор”-ын чөлөөт цагаа зөв зохистой өнгөрүүлэх, спортоор хичээллэх цогц талбайг нь засч тохижуулан Африкийн хүүхдүүдэд бэлэг барьсан талаар бид өмнө мэдээлсэн.
Нээлтийн арга хэмжээнд UNMISS ажиллагааны мужийн зохицуулагч, мотобуудлагын батальоны VIII ээлжийн цэргийн багийн захирагч, БНӨСУ-ын залуучуудын хөгжил, мэдээлэл спортын яамны Хойд Лиеч муж болон эрүүл мэнд хариуцсан дарга нар, мужийн хөлбөмбөг, сагсан бөмбөг, гар бөмбөгийн холбоодуудын дасгалжуулагч, баг тамирчид, НҮБ-ын, орон нутгийн хэвлэл мэдээллийн ажилчид, иргэд, хүүхэд, багачууд оролцсон байна.
Хүндэт зочид, орон нутгийн удирдлага, хуран цугласан хүүхэд, залуус шинэхэн засварласан спорт талбайгаа сэтгэл бахдам хүлээн авч баярлаж талархсанаа илэрхийлсэн нь цэнхэр дуулгатан бүтээлч залуусын маань урам зоригийг улам өөдөө бадраалаа.
Нээлтийн үеэр Мотобуудлагын батальоны VIII ээлжийн цэргийн багийн Иргэн цэргийн харилцааны офицер, ахмад н.Ням: “Бид энэ удаагийн хүмүүнлэгийн үйлсээ Хойд Лиечмужийн “Бентью” хотын хүүхэд залууст хэрэгтэй зүйлийг нь хийж өгөхөөр шийдвэрлэн батальоны дотоод нөөц бололцоонд тулгуурлан богино хугацаанд, бага хүчээр энэ том ажлын ард гарлаа. Хүмүүнлэгийн энэ удаагийн үйлст оролцсон залуус бид олон улсын стандартад нийцэхүйц хөлбөмбөг, гар бөмбөг, сагсан бөмбөгийн талбайг будаж засварлан хөлбөмбөгийн талбайд хоёр ширхэг сүүдрэвч, гар бөмбөг болон сагсан бөмбөгийн талбайн шийдийг шинэчлэж, биеийн тамирын савлуур, дүүжин, цогцолборын эргэн тойронд 30 ширхэг урт сандлыг хийж байршууллаа. Нээлтийн арга хэмжээнд оролцохоор олноор хуран цугласан орон нутгийн хүүхэд, залууст шинэхэн засварласан спорт тоглоомын цогцолбороо хүлээлгэн өглөө. Орон нутгийн удирдлага болоод хүүхэд залуус сэтгэл өндөр талархаж байгааг нь сонсох сайхан байна. Энэ бол Монгол Улсын VIII мотобуудлагын батальоны цэнхэр дуулгатан хөдөлмөрч авьяаслаг залуусын нөр их хөдөлмөр билээ. Бид нөхөрсөг тоглолтоор талбайн нээлтээ хийж оролцсон бүх баг, тамирчдад дурсгалын медаль, спортын иж бүрэн хэрэгсэл болох сагсан бөмбөг, гар бөмбөг, хөлбөмбөгийн торнууд, бөмбөг тус бүрээс 5 ширхэгийг, хүрэлцэн ирсэн хүүхэд багачуудад хичээлийн хэрэгсэл, тоглоомын хамт бэлэглэсэн”.
НҮБ-ын UNMISS ажиллагааны мужийн зохицуулагч, хатагтай Хироко Хирахора: “Энэ сайхан арга хэмжээнд оролцож байгаадаа туйлын их баяртай байна. Монгол Улсын батальон орон нутгийн иргэд рүү хандсан хүмүүнлэгийн олон сайхан үйл ажиллагааг явуулж байгаа. Энэ үйл Судан Улсын хүүхэд залууст нэн хэрэгтэй байсан нь энд хуран цугласан олныг харахад нь маш тодорхой харагдаж байна. Монгол Улсын батальоны залуус үнэхээрийн ач холбогдолтой чухал үйлийг сэтгэл зүрхнээсээ хийлээ. Монгол Улсын VIII мотобуудлагын батальон мандатад заагдсан үүргээ маш сайн гүйцэтгэж байгаагаас гадна энэ улс орны ирээдүй болсон хүүхэд багачуудын боловсролд анхаарч байгаад маш баяртай байна. Тийм болохоор Монгол Улсын батальон НҮБ-ын чухал нэг хэсэг гэдгийг дахин харуулж байна”.
БНӨСУ-ын залуучуудын хөгжил, мэдээлэл, спортын яамны Хойд Лиеч муж хариуцсан дарга, ноён Лаам: “Бентью” хотын Доктор Жон Грангийн нэрэмжит спорт тоглоомын талбайн нээлтийн арга хэмжээ болж байна. МОНБАТТ-ын цэргийн алба хаагчид манай иргэдэд маш сайхан зүйлсийг бүтээж өглөө. Тэдний энэхүү ажлыг хийхэд тусалсан UNMISS ажиллагааны Мужийн зохицуулагчийн албанд талархаж байгаагаа дахин илэрхийлье. Ялангуяа Монгол цэргүүд маш ухаалгаар гарын доорх материалыг ашиглан бүтээлчээр ажиллан энэхүү өнгөлөг сайхан стандартад нийцсэн цогцолборыг хийж бүтээсэнд маш их баярлаж байгаагаа дахин хэлье. Та бүхний гэгээн үйлс дардан байг”.
“Бентью” хотын хөлбөмбөгийн холбооны дарга, ноён Филлиф: Монбаттын залуучууд бидэнд хөл бөмбөгийн талбайг хийж өгөхөөс гадна сагсан бөмбөг, гар бөмбөгийн талбайг тохижуулж өгсөнд маш их баярлаж байна. Тэдний ажилд манай хөлбөмбөгийн холбооны хүүхэд багачууд боломжоороо тусалж дэмжиж бидний зүгээс гар бие оролцсондоо баяртай байна. Энэ ажил тэдний сүүлийн ажил биш гэж бодож байна.Дараа дараагийн хүмүүнлэгийн үйл хэрэгт хамтран ажиллахдаа баяртай байх болно.
Хөл бөмбөгийнбагийн ахлагч, Жан Жоүк: Та бүхэнтэй уулзаж байгаадаа мөн ийм сайхан талбайг засварлаж өгсөнд баяртай байна. Талбайн нээлтийн арга хэмжээний нөхөрсөг тоглолтод Монгол Улсын хөлбөмбөгийн багтай анх удаа тоглолоо. Дараагийн удаа дахин тоглоно гэж найдаж байна” гэжээ.
Эх сурвалж: ЗХЖШ
Хэн юу хэлэв...
Өглөөний нарыг унтаж алдаж, оройн харанхуйд тог цахилгаан худалдаж авсаар байх уу?
Зуны улиралд Улаанбаатарт нар өглөө 04:59 цагт мандаж, орой 20:40 цагт жаргаж байна. Өөрөөр хэлбэл байгалийн гэрэл өглөө эрт аль хэдийнэ хотыг гэрэлтүүлж эхэлдэг. Гэвч энэ үед олонх хүн унтаж байдаг. Харин орой 20:00 цагаас хойш айл өрх, үйлчилгээний байгууллага, хотын орчин даяараа гэрэл чийдэнгээ асааж эхэлдэг.
Эндээс маш энгийн атлаа бодлогын түвшинд ярих ёстой асуулт гарч ирнэ.
Бид өглөө 05:00-07:00 цагийн хооронд үнэгүй тусаж буй нарны гэрлийг бодитоор ашиглаж чадаж байна уу? Эсвэл оройн 20:00-22:00 цагийн харанхуйг улс даяараа цахилгаанаар нөхөж, байгалийн үнэгүй эрчим хүчийг унтаж өнгөрөөж байна уу?
Эрчим хүчний хэмнэлтийн тухай ярихдаа бид ихэвчлэн цахилгаан станц, импорт, оргил ачаалал, дамжуулах сүлжээ зэрэг том ойлголтыг ярьдаг. Гэвч бодит амьдрал дээр хамгийн өргөн хэрэглээ айл өрх бүрт, байгууллага бүрт, өрөө тасалгаа бүрт зэрэг үүсдэг жижиг жижиг асаалтаас бүрддэг.
Гал тогооны гэрэл, зочны өрөөний гэрэл, хүүхдийн өрөө, ариун цэврийн өрөө, орц, лифт, дэлгүүрийн хаяг, үйлчилгээний газрын гадна дотор гэрэлтүүлэг, гудамж талбайн гэрэл гээд анзаарагдахгүй хэрэглээ нийлээд маш том ачаалал болдог.
Хэрэв нар 20:00 цагийн орчимд жаргаж, хүмүүс шөнө дунд хүртэл сэрүүн байвал айл өрхүүд ойролцоогоор дөрвөн цагийн турш гэрэл асааж хэрэглэнэ. Харин цагийн зохицуулалт хийж, оройн нарны гэрлийг 22:00 цагийн орчим хүртэл ашиглах боломжтой болбол энэ хугацаа хоёр цаг болж багасна. Энэ нь зөвхөн нэг айлын нэг чийдэнгийн тухай асуудал биш. Хот даяар, айл өрх бүрт, байгууллага үйлчилгээ бүрт зэрэг үүсдэг хэрэглээний тухай асуудал юм.
Өөрөөр хэлбэл өглөөний нар унтаж өнгөрөх гэрэл болж, оройн харанхуй цахилгаанаар худалдаж авдаг цаг болж байна. Энэ бол эрчим хүчний бодлогын хувьд зайлшгүй тооцож үзэх ёстой өнцөг.
Гэхдээ энэ асуудал зөвхөн цахилгааны хэмнэлтээр хязгаарлагдахгүй. Оройн нар гэдэг бол гэр бүлийн цаг юм.
Харанхуй эрт болохоор айлын амьдрал өрөө өрөөндөө салдаг. Хүүхэд нэг өрөөнд, эцэг эх өөр өрөөнд, нэг нь утсаа оролдож, нөгөө нь зурагт үзэж, гэр бүлийн хамтын цаг багасдаг. Харин 22:00 цаг хүртэл гэгээтэй байвал гэр бүл хамт алхах, хүүхэдтэйгээ тоглох, ахмад настнаа салхилуулах, хөршүүд уулзах, иргэд гадаа идэвхтэй байх боломж нэмэгдэнэ.
Оройн гэрэл бол зөвхөн нарны тусгал биш. Энэ бол гэр бүлийн харилцаа, хүүхдийн хөдөлгөөн, иргэдийн аюулгүй байдал, хотын амьдралын чанар, сэтгэл санааны тав тухтай шууд холбоотой нийгмийн үнэт цаг юм.
Мөн энэ зохицуулалт бизнесийн байгууллагуудад ч бодит үр ашигтай. Дэлгүүр, кафе, ресторан, үйлчилгээний газруудын хамгийн идэвхтэй цаг ихэвчлэн орой байдаг. Хүмүүс ажлаа тараад худалдан авалт хийх, хооллох, гэр бүлээрээ гадуур гарах, алхах, үйлчилгээ авах нь нэмэгддэг.
Гэтэл харанхуй эрт болохоор үйлчилгээний байгууллагууд гадна хаяг, заал, үүд, шат, агуулах, хамгаалалтын гэрэлтүүлэг, гаднах талбайн гэрлээ зэрэг асаана. Энэ нь тухайн байгууллагын тог ашиглалт, гэрэлтүүлгийн зардлыг нэмэгдүүлдэг. Харин оройн гэгээ урт байвал гэрэлтүүлгийн хэрэглээ тодорхой хэмжээгээр багасч, үйлчлүүлэгчийн урсгал хадгалагдах хугацаа уртасна.
Өөрөөр хэлбэл оройн нар бол айл өрхийн хэмнэлт төдийгүй жижиг дунд бизнес, үйлчилгээний байгууллагын ашигт ажиллагааг дэмжих байгалийн үнэгүй нөөц юм. Хүмүүс харанхуй болохоор гэр рүүгээ яарах нь нэмэгддэг бол гэгээтэй орой үйлчилгээ авах, дэлгүүр хэсэх, хүүхэдтэйгээ гадуур алхах, гэр бүлээрээ цаг өнгөрүүлэх боломж илүү уртасдаг.
Ингээд харахад цагийн зохицуулалт гэдэг нь зүгээр нэг цагийн зүү урагшлуулах тухай асуудал биш юм. Энэ бол өглөө ашиглагдахгүй өнгөрч буй нарны гэрлийг оройн хамгийн идэвхтэй, хамгийн хэрэгтэй цагт шилжүүлэн ашиглах тухай асуудал юм.
Үүний үр дүн нь олон талтай байж болно. Айл өрхийн гэрэлтүүлгийн хэрэглээ буурна. Хотын оройн цахилгааны ачаалал багасна. Бизнесийн байгууллагуудын гэрэлд зарцуулах зардал тодорхой хэмжээгээр хэмнэгдэнэ. Үйлчилгээний байгууллагуудын ажиллах, ашиг олох боломжтой идэвхтэй цаг уртасна. Гэр бүл хамт байх, хүүхэд гадаа тоглох, иргэд алхах, хот амьдрах цаг нэмэгдэнэ.
Мэдээж цагийн хөдөлгөөн хийх эсэх асуудалд шууд шийдвэр гаргахын өмнө бодит тооцоо хэрэгтэй. 05:00-07:00 цагийн хооронд ашиглагдахгүй өнгөрч буй байгалийн гэрэл, 20:00-22:00 цагийн хооронд үүсэж буй цахилгаан хэрэглээ, айл өрхийн гэрэлтүүлэг, бизнесийн байгууллагуудын зардал, хотын гэрэлтүүлэг, оргил ачаалалд үзүүлэх нөлөөг нарийвчлан судлах шаардлагатай.
Гэхдээ нэг зүйл тодорхой. Эрчим хүчний хэмнэлт ярьдаг улс байгалийн үнэгүй гэрлийг хэрхэн зөв ашиглаж байгаагаа заавал эргэн харах ёстой.
Нар өглөө эрт мандаж, хүмүүс унтаж байх хооронд гэрэл дэмий урсаж, харин оройн идэвхтэй цагт айл өрх, бизнесийн байгууллага, хот даяараа цахилгаан гэрэл рүү шилжиж байгаа бол энэ нь бодлогын түвшинд ярих асуудал мөн.
Бид өглөөний нарыг унтаж алдаад, оройн харанхуйг цахилгаанаар худалдаж авсаар байх уу? Эсвэл байгалийн гэрлийг хүний амьдралын хамгийн хэрэгтэй цагтай нь уялдуулж ашиглах уу?
Энэ бол зөвхөн цагийн зүүний тухай маргаан биш. Энэ бол эрчим хүч, гэр бүл, бизнес, хотын амьдралын чанарын тухай асуудал юм.
Хэн юу хэлэв...
Олон нийтийн радио, телевизийн Үндэсний зөвлөлийн гишүүнд нэр дэвшигчийн сонсголыг энэ сарын 22-нд зохион байгуулна
УИХ-ын Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны 2026 оны зургаадугаар сарын 02-ны өдрийн хуралдаанаар Олон нийтийн радио, телевизийн Үндэсний зөвлөлийн гишүүнд нэр дэвшигчийг сонгон шалгаруулах үүрэг бүхий ажлын хэсгийн санал, дүгнэлтийг хэлэлцлээ.
УИХ-аас Олон нийтийн радио, телевизийн Үндэсний зөвлөлийн гишүүнээр нэр дэвшүүлэн томилогдож ажиллаж байсан С.Алтанцэцэг, В.Бат-Эрдэнэ, Д.Батсүх нарын бүрэн эрхийн хугацаа дуусгавар болсонтой холбогдуулан нэр дэвшигчийг сонгон шалгаруулах ажлын хэсэг ажилласан юм.
Ажлын хэсгийн санал, дүгнэлтийг ажлын хэсгийн ахлагч, Улсын Их Хурлын гишүүн Б.Баярбаатар танилцууллаа. Тэрбээр, сонгон шалгаруулалтын зарыг Parliament.mn болон олон нийтийн цахим хуудсаар нийтэлсний дагуу 19 төрийн бус байгууллагаас нэр дэвшигчийн материалыг ирүүлсэн талаар мэдээлэв.
Төрийн байгуулалтын байнгын хороо нэр дэвшигчдийн материалтай холбогдуулан Төрийн албаны зөвлөл, Авлигатай тэмцэх газар, Нийгмийн даатгалын ерөнхий газар, Улсын бүртгэлийн ерөнхий газар, Цагдаагийн ерөнхий газраас шаардлагатай лавлагаа, мэдээллийг авчээ.
Ажлын хэсэг нийт гурван удаа хуралдаж, “Ажлын хэсгийн ажиллах түр журам”-ыг батлан мөрдсөн бөгөөд нэр дэвшигчдийн мэргэжил, нэр дэвшүүлсэн төрийн бус байгууллагын үйл ажиллагааны чиглэл, хуульд заасан шаардлагыг хангаж буй эсэхийг харгалзан үзсэн байна.
Сонгон шалгаруулалтын дүнд нийт 19 нэр дэвшигчээс 10 нэр дэвшигчийг Олон нийтийн радио, телевизийн тухай хууль болон холбогдох хууль, журмын шаардлагыг хангаагүй үндэслэлээр хасаж, үлдсэн 9 нэр дэвшигчийг шаардлага хангасан гэж дүгнэжээ.
Хуралдаанаар мөн нэр дэвшигчийн сонсголын тов тогтоох, сонсгол даргалагчийг сонгох тухай Байнгын хорооны тогтоолын төслийг хэлэлцэв. Олон нийтийн радио, телевизийн Үндэсний зөвлөлийн гишүүнд нэр дэвшигч Э.Адъяасүрэн, Ж.Билэгсайхан, Д.Наранцэцэг, Д.Мягмарсүрэн, С.Од-Эрдэнэ, Б.Энэрэлт, Л.Энхжин, Г.Энхбаяр, М.Төрманлай, Д.Гүн-Үйлс, Ч.Батцэнгэл нартай хийх нэр дэвшигчийн сонсголыг 2026 оны зургаадугаар сарын 22-ны өдөр зохион байгуулахаар тогтлоо.
Мөн нэр дэвшигчийн сонсгол даргалагчаар Улсын Их Хурлын гишүүн С.Зулпхарыг сонгох тухай тогтоолын төслийг хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонх дэмжиж, эцэслэн баталсан байна.
Хэн юу хэлэв...
Л.Чинбат: Хүн сонирхож, сэтгэл зүрхээ зориулсан зүйлдээ л амжилт гаргадаг
Эх сурвалж: "Онцгой мэдээ" сонин
